Về hiện tượng truyền thông gây phản cảm đối với Phật giáo Việt Nam thời gian gần đây

Chỉ trong khoảng tháng 7 - 8 năm 2011, các tờ báo và trang mạng Phật giáo nối tiếp nhau thể hiện phản ứng khá mạnh mẽ của bạn đọc đối với nhiều nội dung truyền thông qua nhiều hình thức thể hiện mà xét ra có tác động gây tổn thương đến hình ảnh Phật giáo, mà cụm từ thường dùng để gọi là “bôi nhọ Phật giáo”.

Nội dung dưới đây hướng tới mục tiêu nêu trên, với việc tìm hiểu và lý giải ban đầu.

Vì vậy, tất nhiên những phương thức phát hành điện tử, mà việc lưu lại nội dung có phần khó khăn hơn, sẽ là phương tiện đắc dụng cho những người cố ý muốn chuyển tải những nội dung “bôi nhọ Phật giáo”.

Ở nước ta, các kênh truyền hình có gia tăng trong thời gian gần đây nhưng được biên tập khá cẩn thận, nên ít xảy ra hiện tượng mà chúng ta đang tìm hiểu. Tuy vậy, cũng đã có một vài chương trình tấu hài thể hiện hình ảnh người tu sĩ Phật giáo một cách không phù hợp, chủ yếu là trên các kênh truyền hình cáp.

Chúng tôi coi hiện tượng “bôi nhọ Phật giáo” xảy ra trên một số trang mạng trong nước, ngoài một số trường hợp có chỉ từ động cơ giật gân, câu khách, còn lại, nên hết sức cảnh giác với xu hướng lây lan từ nước ngoài. Xét về mức độ, thì đây có thể là những bước thăm dò ban đầu. Vì vậy, các sự việc xảy ra theo hướng ngày càng có tần suất cao hơn, đặc biệt lặp lại ở một vài trang mạng có số truy cập cao. Có phải là chuyện vô ý, ngoài ý muốn hay không khi tần suất diễn ra ngày càng gia tăng đến như vậy?

Cùng với việc gia tăng về tần suất, là việc xuất hiện nhiều hình thức mới. Tình hình đã đến mức cần có sự quan tâm.

Như vậy, chúng ta có thể ghi nhận chắc chắn, ít ra là trong một số trường hợp, sự chủ tâm, cố ý, cố làm cho được, giữ cho được, bất kể đúng sai, phải trái… Và hơn thế nữa, tạo ra một sự thách thức, trêu ngươi.

Tìm hiểu chi tiết, lý giải nguyên nhân của hiện tượng mà chúng ta đang bàn, thì mục tiêu dường như chỉ là một: hạ thấp, bôi bẩn các giá trị Phật giáo, mà trước hết là Tam bảo, trong đó, yếu tố tương đối dễ hơn cả để thực hiện mục tiêu bôi nhọ là Tăng bảo, tức là người tu sĩ Phật giáo.

Xét các mục tiêu đã nói ở trên, thì cũng không loại trừ “bôi nhọ Phật giáo” bằng các trang mạng là một đòn đánh yểm trợ hoạt động cải đạo tín đồ Phật giáo, một hoạt động đang được tiến hành mạnh mẽ, ráo riết, có khi cố giữ lặng lẽ để che giấu, có khi bùng phát thành những sự kiện có tính chất kích thích. Yêu cầu trên hết của họ là làm người Phật tử thối thất tín tâm với Tam bảo, làm người yêu đạo Phật, không còn yêu đạo Phật nữa, mà thay vào là não trạng khinh ghét, xa lánh.

Nói theo cách nói “cải đạo”, thì đó là tạo ra một cánh đồng, để bước tiếp theo là gieo những hạt giống mà họ mong muốn.

Một điểm nữa cũng cần lưu ý, là những người có dụng tâm như vậy, ngoài những mục tiêu kể trên, còn hướng đến việc tạo ra mâu thuẫn giữa một bên là Phật giáo Việt Nam và bên kia là một số cơ quan truyền thông. Sau khi vuợt qua hàng rào biên tập, đưa những nội dung như vậy lên mặt báo, họ đã thực hiện bước một là gây tổn thương cho Phật giáo. Kế đó, bước hai, là khai thác phản ứng tự nhiên của bạn đọc Phật giáo để tạo nên sự mâu thuẫn, ác cảm từ 2 phía, cả cơ quan truyền thông lẫn phía Phật giáo, làm 2 bên trở thành đối kháng nhau.

Vấn đề rõ ràng là phức tạp và đã có những dấu hiệu báo trước sự nguy hiểm. Một số bạn đọc đề nghị Giáo hội đưa ra những phản ứng chính thức và mạnh mẽ. Theo chúng tôi, Giáo hội chúng ta trước hết cần cử ra một bộ phận có trách nhiệm theo dõi sự việc này, làm việc một cách tế nhị và khéo léo với cơ quan truyền thông liên hệ, cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chức năng để tìm cách ngăn chận có hiệu quả, hơn là có phản ứng gay gắt, có thể tạo ra hoàn cảnh để những người tiểu tâm lợi dụng tạo tình huống mâu thuẫn, chia rẽ Phật giáo với một số cơ quan truyền thông, mà có thể, ban biên tập ban đầu không hề muốn có những việc đáng tiếc như vậy, mà họ chỉ là nạn nhân của một số thuộc cấp có dụng ý xấu làm việc cho những thế lực nào đó.

Hồ Phước Vinh